«Ηρακλής Πέρα Από Το Μύθο» (1997) στον μυθικό κινηματογράφο «Απόλλων»!

Έχουμε χρόνο για εισαγωγή;

Για άλλη μία φορά αρνούμαστε να ακολουθήσουμε το πρόγραμμα των επερχόμενων δημοσιεύσεων και αρχίζουμε μία κουβέντα με περίσσια νοσταλγία. Αυτή τη φορά θα μιλήσουμε για ένα έργο που ήταν εκεί, τόσο στα πρώτα μας βήματα, όσο και τις πρώτες προβολές ταινιών. Ο δεσμός με αυτά τα φιλμ είναι πολύ ισχυρός και δε χάνει ποτέ την αξία και τη δυναμική του, όσα χρόνια και αν περάσουν. Ο λόγος για το ανεπανάληπτο έργο κινουμένων σχεδίων με τίτλο: «Ηρακλής Πέρα Από Το Μύθο» (Hercules, 1997). Πάμε να δούμε ποιο είναι το αποτέλεσμα, όταν συνδυάζεις τη μυθολογία του Ηρακλή, την τραγωδία του Οιδίποδα, την θεματική του «Σούπερμαν» σε ένα κινούμενο σχέδιο υπό τους ρυθμούς της «disco» και της «funk».

Πλοκή;

Βρισκόμαστε στον Όλυμπο, το βασίλειο των δώδεκα θεών της αρχαίας Ελλάδας. Ο Δίας και η Ήρα γιορτάζουν για τη γέννηση του γιού τους Ηρακλή. Η άφιξη του Άδη, του άρχοντα του Κάτω Κόσμου στην εορτή όμως θέτει σε κίνηση το υποχθόνιο του σχέδιο να αναλάβει τη βασιλεία του κόσμου. Δε θα διστάσει να απαγάγει τον Ηρακλή και με ένα φίλτρο να τον μετατρέψει σε ημίθεο. Ο Ηρακλής θα μεγαλώσει μαζί με τους κοινούς ανθρώπους, αλλά δε θα αργήσει να ανακαλύψει τη δύναμη του και το πεπρωμένο του. Μέσα σε ένα κλίμα περιπέτειας, εκπαίδευσης υπό τον έμπειρο σάτυρο Φιλοκτήτη, αγάπης προς τη σαγηνευτική Μεγάρα, ο Ηρακλής θα χρειαστεί να αποδείξει τον ηρωισμό του ενάντια σε δυνάμεις και καταστάσεις που τον ξεπερνούν.

«Στην καρέκλα του σκηνοθέτη»:

Η μεταφορά του μύθου του Ηρακλή στη μεγάλη οθόνη δεν μπορούσε να εμπιστευθεί στον οποιονδήποτε. Αντιθέτως, η εταιρεία παραγωγής της «Disney» επέλεξε ένα δυναμικό δίδυμο, αυτό των Ρόν Κλέμεντς και Τζόν Μάσκερ. Οι δύο δημιουργοί είχαν σκηνοθετήσει και συγγράψει από κοινού τη «Μικρή Γοργόνα» (1989) και τον «Αλαντίν» (1992). Αυτές οι δύο ταινίες άλλαξαν το πλαίσιο ανανεώνοντας το κονσεπτ του είδους των κινουμένων σχεδίων. 

Με τον «Ηρακλή» ακολούθησαν την ήδη δοκιμασμένη και πετυχημένη τους συνταγή. Η πρωτογενής πηγή του αντίστοιχου μύθου δε θα μπορούσε ποτέ να διασκευαστεί πιστά εξαιτίας των μελανών του στοιχείων. Αντιθέτως, η «Disney» είχε ανάγκη από ένα ανάλαφρο φιλμ για παιδιά, απομακρυνόμενη από έργα, όπως ήταν η «Ποκαχόντας» (1995) και η «Παναγία Των Παρισίων» (1996). Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι δεν υπάρχουν και οι ενήλικες στιγμές μέσα στην ταινία που σοβαρεύουν τον τόνο και καθιστούν σαφές το καθήκον ενός ήρωα.

Μιλώντας για τον τόνο, αυτός είναι ανάλαφρος και κωμικός, ενώ δε λείπουν τα δραστήρια μουσικά νούμερα, είτε αυτά έχουν επική διάσταση, είτε πιο χορευτική. Η πηγή της κωμωδίας είναι η σύγχρονη της έκφανση. Δεν είναι λίγες οι αναφορές σε σύγχρονα ζητήματα, με καθεμία ατάκα να αποτελεί ένα ευφυέστατο «κλείσιμο ματιού» ή παιχνιδιάρικο νεύμα. Αυτός είναι και ο λόγος που η διασκευή είναι αποτέλεσμα ενός πολυεπιπέδου συνδυασμού. Η προσέγγιση δε θα λειτουργούσε ευεργετικά για την ιστορία, αν παρέμενε προσκολλημένη στον αυθεντικό μύθο. 

Η ισορροπημένη και προσεγμένη μοντέρνα ματιά διαβεβαιώνει την καθολική επιτυχία και καταλήγει σε ένα κλασικό αποτέλεσμα, στο οποίο χωράνε φόροι τιμής σε φίλμ όπως το «Καράτε Κιντ» (1984), ο «Καουμπόι του Μεσονυκτίου» (1969) και το «Επτά Χρόνια Φαγούρα» (1955). Βέβαια, οι δημιουργοί του έργου βρίσκουν την έμπνευση τους για την περάτωση αυτού στις κωμικές ταινίες των Πρέστον Στάρτζες και Φράνκ Κάπρα.

Αναφορικά με την σκηνοθεσία και την εικόνα του κινουμένου σχεδίου αυτού καθ’ αυτού, μπορούμε να πούμε ότι είναι πανέμορφο! Βρισκόμαστε σε μία εποχή που εισέρχεται το ψηφιακό εφέ στον κινηματογράφο. Η εν λόγω ταινία ανταποκρίνεται στο είδος της, τα κάδρα είναι ζωγραφισμένα στο χέρι, εξού και η πηγαία τους ομορφιά, αλλά διαθέτει μία σκηνή με τρισδιάστατο ψηφιακό μοντέλο εντός του δισδιάστατου σχεδίου. Αυτή δεν είναι άλλη από τη σεκάνς, που ο «Ηρακλής» αντιμετωπίζει την πρώτη του νέμεση, την «Λερναία Ύδρα». 

Ένα ριψοκίνδυνο στοίχημα που συχνά δίνεται στο χαρτί, αλλά σπάνια δουλεύει στην οθόνη. Στην προκειμένη περίπτωση ξεχωρίζει, αλλά δεν ενοχλεί. Ίσα ίσα, οι θεατές και δε τα παιδιά παρακολουθούν τη διαφορά με θετικό πρόσημο, αφού η μεταβολή εντός του κάδρου εξυψώνει τη δυσκολία και την επικινδυνότητα στα μάτια τους. Πράγματι, αποδείχθηκε πολύ δύσκολο, με την ομάδα που επιμελήθηκε τη ψηφιακή εγκατάσταση της σκηνής να εξαντλεί το διάστημα ενός χρόνου για να την τελειοποιήσει.

«Στο μικρόφωνο των ηθοποιών»:

Αγαπήσαμε το φιλμ βλέποντας το μεταγλωττισμένο, αλλά πριν προχωρήσουμε στους Έλληνες ηθοποιούς, αξίζει να αναφερθούμε σε έναν από το αυθεντικό κάστινγκ.

Ο λόγος για τον Τζέιμς Γούντς στον ρόλο του «Άδη». Ο ηθοποιός είναι ένας από τους πιο υποτιμημένους της γενιάς του. Αυτή τη φορά όμως δείχνει στο έπακρο το εύρος των δυνατοτήτων του. Δεν ήταν η πρώτη επιλογή για τον ρόλο. Πέρασαν πολλοί, από τον Τζάκ Νίκολσον, μέχρι τον Τζόν Λίθγκοου, οποίος ηχογράφησε τα λόγια του. Ο Γούντς εντούτοις, όπως και ο Ρόμπι Γουίλιαμς στον «Αλαντίν», ασπάζεται επαρκώς τη φύση του ρόλου, τον οικειοποιείται και δεν αφήνει κανένα περιθώριο στο κοινό με φανταστεί κάποιον άλλον στον ρόλο. Η επίδραση της ερμηνείας του ήταν τόσο μεγάλη, που οι σχεδιαστές έκαναν τον χαρακτήρα του «Άδη» να κινείται πιο ελαφριά και ευκίνητα στον εκάστοτε χώρο. Κάποιες ατάκες του Τζέιμς Γούντς είναι τόσο καλές, που φτάνουν δίχως μεταγλώττιση στην ελληνική εκδοχή.

Όσον αφορά τους Έλληνες και Ελληνίδες ηθοποιούς, το ζήτημα ήταν εθνικό(!) Αστειευόμαστε φυσικά, αλλά αξίζει να αναφερθούμε στους τρεις διαφορετικούς καλλιτέχνες που έδωσαν τη φωνή τους στον «Ηρακλή». Ο Σαράντος Γεωργέλης καλύπτει φωνητικά τον χαρακτήρα κατά τα εφηβικά του χρόνια, ενώ ο Χριστόφορος Παπακαλιάτης δωρίζει τη φωνή του για το υπόλοιπο του έργου. Βέβαια, ο ήρωας συμμετέχει σε ορισμένα μουσικά κομμάτια, με τον Δημήτρη Σχοινά να δίνει τη μελωδική του χροιά στον χαρακτήρα εντείνοντας την «τελειότητα» του. Το κομμάτι «Δε θα φοβηθώ, θα τη βρω τη λύση» ακόμα μας εμπνέει.

Έπειτα, έχουμε τον Λάκη Λαζόπουλο να «βάζει το λιθαράκι» εμπρός και πίσω από τις κάμερες. Στην ταινία αντικαθιστά τον Ντάνι Ντε Βίτο στον ρόλο του Φιλοκτήτη, χαρίζοντας μας ατάκες που ακόμα μνημονεύουμε. Ακόμα μέσα από την δριμεία ερμηνευτική του τέχνη δίνει τη φωνή του σε ένα από τα δύο ανδρείκελα του «Άδη», τον κατά τα άλλα συμπαθή «Πανικό», ο οποίος αρέσκεται στη διατύπωση των αμφίβολων εικασιών (για τους/τις μυημένους-ες). Πίσω από την κάμερα είναι ο άνθρωπος που οφείλουμε την προσαρμογή της μεταγλώττισης, με τη δουλειά του να είναι διαχρονικά και εν γένει αστεία.

Θα ήταν βαρύτατη παράλειψη, αν δεν αναφερόμασταν στον Κωνσταντίνο Τζούμα, ο οποίος είναι η απολαυστικά κυνική φωνή πίσω από τον σκοτεινό δολοπλόκο «Άδη». Παρά την εξαιρετική ερμηνεία, που φθάνει το επίπεδο του Γούντς, υπάρχουν φήμες ότι ο ηθοποιός δεν έμεινε ικανοποιημένος από τη δουλειά του. Εμείς από την άλλη μείναμε με το παραπάνω, παραθέτοντας ακόμα και σήμερα ατάκες του («Έχω να πάθω τέτοιο σοκ, από τότε που ένα κομμάτι μουσακά μου κάθισε στο λαιμό!»).

Κλείνοντας, η Ματθίλδη Μαγγίρα μεταφέρει την πιο γοητευτική «Μεγάρα» που θα μπορούσε να ακούσει το ελληνικό κοινό. Με αυτή την προσγειωμένα αισθησιακή χροιά, δεν είναι απορίας άξιο, πως οι άμυνες του «Ηρακλή» υποχώρησαν εμπρός της, ενώ το μουσικό της κομμάτι καλύφθηκε από την Ευριδίκη.

Cut! It’s a wrap:

Μπορεί να γράψαμε και να είπαμε πολλά, αλλά δεν φθάνουν για να περιγράψουν τη συναισθηματική κυρίως αξία που έχει το συγκεκριμένο φιλμ για τα παιδιά της δεκαετίας του ’90. Προσωπικά, είχα την τύχη να την πρωτοδώ σε βιντεοκασέτα, αργότερα σε «dvd» και τώρα σε θερινό κινηματογράφο. Με τον κόσμο να συρρέει από νωρίς στο διαμορφωμένο χώρο του κινηματογράφου, καθίσταται σαφές ότι η νοσταλγία των παιδικών μας χρόνων κρατάει κάτι παραπάνω από καλά!

Θα έβαζα με αίσθημα επαρκούς ικανοποίησης (και λίγη νοσταλγία) το απόλυτο 10/10 σε κλίμακα μέτρησης «thank you for the memories».

Διάρκεια: 1 ώρα και 33 λεπτά

Είδος: Κινούμενο σχέδιο

Σκηνοθεσία: Ρόν Κλέμεντς και Τζον Μάσκερ

Πρωταγωνιστές: Χριστόφορος Παπακαλιάτης, Λάκης Λαζόπουλος, Κωνσταντίνος Τζούμας, Ματθίλδη Μαγγίρα, Σαράντος Γεωργέλης

#ΓιώργοςΤοκμακίδης #GiorgosTokmakidis #Blog #WritersOfTheDigitalRoundtable #Writehood #Άποψη #Κριτική #Κινηματογράφος #RonClements #Hercules #HandDrawnAnimation #JamesWoods #ΧριστόφοροςΠαπακαλιάτης #ΛάκηςΛαζόπουλος