«Το Θαύμα Της 34ης Οδού» (1947): Το Έργο που Αποδεικνύει την Ύπαρξη του Άγιου Βασίλη(;)

Έχουμε χρόνο για εισαγωγή;

Για άλλη μία φορά, παρατείνουμε το τρέχον μας αφιέρωμα και αποφασίζουμε να διατηρήσουμε το πνεύμα των ημερών λίγο ακόμη. Σε αυτό το άρθρο θα επισκεφθούμε άλλο ένα έργο από μία «αθώα» εποχή. Ο λόγος για την ταινία με τίτλο: «Το Θαύμα Της 34^ης Οδού» (Miracle on 34^th Street, 1947). Πάμε να δούμε με ποιον τρόπο επιτυγχάνεται «αληθινή μαγεία» σε ένα αυστηρό πλαίσιο ρεαλισμού!

Πλοκή;

Βρισκόμαστε στη Νέα Υόρκη κατά τα τέλη της δεκαετίας του ’40. Η αμερικάνικη μητρόπολη γιορτάζει την επερχόμενη εορτή των Χριστουγέννων και διοργανώνει παρέλαση. Η Ντόρις Γουόκερ, υπεύθυνη για την παρέλαση του εμπορικού καταστήματος «Macy’s» αντιλαμβάνεται, ότι ο ηθοποιός που προσέλαβε να υποδυθεί τον «Άγιο Βασίλη» είναι μεθυσμένος. Μέσα στην αγωνία και τη σύγχυση βρίσκει και εμπιστεύεται έναν κύριο ονόματι Κρίς Κρίνγκλ, που μοιάζει πραγματικά στον «Άγιο Βασίλη» και τον προσλαμβάνει για τις ανάγκες της παρέλασης. Δε θα αργήσει να καταλάβει πως ο Κρίς πιστεύει ότι είναι πραγματικά το πρόσωπο που υποδύεται. Μέσα σε ένα κλίμα καλοσύνης, κατάνυξης και προσφοράς, όλοι και όλες θα αρχίσουν να διαισθάνονται την πνευματική υπόσταση του Κρίς, ακόμη και αν χρειαστεί να την αποδείξουν στο δικαστήριο!

«Στην καρέκλα του σκηνοθέτη»:

Σε προηγούμενο άρθρο κάναμε λόγο για το φίλμ «Είναι Μία Υπέροχη Ζωή» (It’s a wonderful life, 1946). Το εν λόγω έργο δεν ακολουθεί αλλιώτικη κατεύθυνση. Αντιθέτως, είναι μία ταινία της εποχής της σε ένα μάλιστα μεταπολεμικό κλίμα και περιβάλλον. Αυτός είναι και ο λόγος που η ιστορία δεν έχει σκοπό να εκβιάσει κάποιο συναίσθημα ή να εξαναγκάσει συγκίνηση. Αντιθέτως, ο δημιουργός πίσω από το φίλμ, Τζόρτζ Σίτον επιθυμεί να αναδείξει την ανάγκη της πίστης σε κάτι πιο βαθύ, πιο πνευματικό, ανεξαιρέτως αν είναι αληθινό ή υφίσταται.

Ακολουθεί μία σχετικά ουδέτερη προσέγγιση. Αν και έργο που ανήκει αποκλειστικά στο «εορταστικό-χριστουγεννιάτικο» είδος, δε διαφημίστηκε ως τέτοιο. Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν την άνοιξη και η ταινία κυκλοφόρησε σχεδόν το καλοκαίρι εκείνου του έτους. Η κάμερα δε διαφοροποιεί τον ρόλο της από τις επιταγές της πεπατημένης αμερικανικής μεθόδου. Αρκείται στο να επιτρέπει στους/ στις ερμηνευτές/τριες να επικοινωνήσουν με το βλέμμα τους, τις παύσεις τους και τα χαμόγελα τους.

Ο ρυθμός είναι πολύ καλός για φίλμ της εποχής. Δεν έχει καμία περιττή σκηνή, και όλες εξυπηρετούν την προαναφερθείσα θεματική. Στον τόνο, ωστόσο δίνεται το μεγάλο στοίχημα. Ισορροπεί σχεδόν τέλεια ανάμεσα στη σοβαρότητα ενός αστικού περιβάλλοντος, αλλά και στη φανταστική σπίθα πίστης, που έρχεται έξω από αυτό. Καταφέρνει να κάνει σχόλια επάνω στον καπιταλισμό, αλλά και στον καταναλωτισμό, δίχως να απεμπολήσει τον πρωταρχικό του σκοπό, ενώ αφήνει να εννοηθούν ορισμένα πράγματα για το νομικό σύστημα.

Το αξιοσημείωτο είναι πως το έργο κατά την τρίτη του πράξη αλλάζει είδος! Μετατρέπεται σε ένα ελαφρύ δικαστικό δράμα με απώτερο σκοπό την απόδειξη της ύπαρξης του «Αγίου Βασίλη». Δε ρομαντικοποιεί καταστάσεις και δεν προβαίνει σε εκπτώσεις. Ως αποτέλεσμα αυτού του απώτερου σκοπού, λαμβάνεται υπόψη το γεγονός πως αποδεικνύεται στην πράξη το μέγεθος των ανθρώπων που πιστεύουν στην ύπαρξη του, ακόμα και αν βρίσκεται στο πρόσωπο ενός καλοκάγαθου και παχουλού ηλικιωμένου ανθρώπου.

«Στο σετ του ηθοποιού»:

Στον πρωταγωνιστικό ρόλο βρίσκουμε τον πραγματικό «Άγιο Βασίλη», εννοώ τον Έντμουντ Γκουέν στον ρόλο του «Κρίς Κρίνγκλ». Ο ερμηνευτής καταφέρνει από το πρώτο ήδη καρέ να ασπαστεί πλήρως τον ρόλο του και να γίνει ο χαρακτήρας του. Ο Γκουέν διατηρεί μία εγγενή ευγένεια στο βλέμμα του, ενώ η προσέγγιση του δεν παρεκκλίνει από την κοινωνικώς ρεαλιστική. Αναμφίβολα, θα έπειθε ακόμα και τον/την πιο δύσπιστο/στη για την ύπαρξη του «Άγιου Βασίλη», όπως το έκανε με την κινηματογραφική Ακαδημία, που του χάρισε το μοναδικό του βραβείο όσκαρ.

Μία από αυτούς τους ανθρώπους, που δεν πιστεύουν σε αυτόν, είναι η «δυναμική» Μορίν Ο’Χάρα στον ρόλο της «Ντόρις Γουόκερ». Η ερμηνεύτρια εκπέμπει σε δύο ερμηνευτικά μήκη κύματος. Αρχικά, προβάλλει στην επιφάνεια έναν δυναμισμό και μία άρνηση έναντι οποιουδήποτε και οτιδήποτε δεν είναι απτό και πραγματικό. Εντός της ταινίας όμως γίνονται αναφορές που συνιστούν ένα βαθύτερο τραύμα στον ψυχισμό του χαρακτήρα της, γεγονός που την αναπτύσσει περαιτέρω. Σε καμία περίπτωση εντούτοις δεν εξέρχεται ως αντιπαθητική, αλλά μάλλον παρεξηγημένη. Ίσα ίσα, κάθε άλλο από δυσάρεστη ήταν στα γυρίσματα, αφού συνέχιζε την παρέα με τους συμπρωταγωνιστές της μετά το πέρας αυτών.

Στο φίλμ συμμετέχει και η νεαρή, οχτάχρονη τότε Νάταλι Γούντ στον ρόλο της «Σούζαν Γουόκερ», κόρης της «Ντόρις». Η νεαρή ηθοποιός παραδίδει μία σχεδόν «ενήλικη» ερμηνεία δείχνοντας στη βιομηχανία τις δυνατότητες και την προοπτική της. Στα γυρίσματα είχε εξαιρετική χημεία με τους συμπρωταγωνιστές της. Με την Ο’Χάρα κράτησαν μία φιλία που διατηρήθηκε μέχρι το πρόωρο τέλος της, ενώ ο Έντμουντ Γκουέν την έπεισε παιγνιωδώς ότι ήταν πράγματι ο «Άγιος Βασίλης».

Cut! It’s Christmas:

Κλείνοντας, με το πέρασμα των χρόνων, το φίλμ απέκτησε ένα ρεύμα που του επέτρεψε να αναδειχθεί σε μία χριστουγεννιάτικη εμπειρία, αλλά και ένα έργο, άξιο επίσκεψης κατά την εορταστική περίοδο. Υπήρχε σχέδιο για συνέχεια της ιστορίας, αλλά εγκαταλείφθηκε. Αρκέστηκαν σε μία επανέκδοση κατά τη δεκαετία του ’90. Εξαιτίας τόσο του είδους, όσο και των θεματικών διαθέτει διαχρονική αξία, ενώ η ερμηνεία του Γκουέν σφραγίζει με τον πλέον καταλυτικό τρόπο την εικόνα που έχουμε για τον «Santa Claus», τον δικό μας «Άγιο Βασίλη».  

Θα έβαζα με εορταστικό πνεύμα ένα 9,1/10 σε κλίμακα μέτρησης «αυτά μου αρέσουν».

Διάρκεια: 1 ώρα και 36 λεπτά

Είδος: Δράμα-Γιορτινή

Σκηνοθεσία: Τζόρτζ Σίτον

Πρωταγωνιστές: Έντμουντ Γκουέν, Μορίν Ο'Χάρα, Νάταλι Γούντ

#ΓιώργοςΤοκμακίδης #GiorgosTokmakidis #Blog #WritersOfTheDigitalRoundtable #Writehood #Άποψη #Κριτική #Κινηματογράφος #Θέατρο #Christmas #GeorgeSeaton #MiracleOn34thStreet #Drama #EdmundGwenn #MaureenO'Hara #NatalieWood