«1821: Η Αρχή Της Επανάστασης» (2021): Η αρχή που δεν γνωρίζαμε, σε ένα «graphic novel» που λατρέψαμε!
Έχουμε χρόνο για εισαγωγή;
Έπειτα
από το μεγάλο μας κινηματογραφικό αφιέρωμα, βρίσκουμε επιτέλους την ευκαιρία να μιλήσουμε για έντυπο υλικό!
Επιστρέφουμε στη θεματική ενός γνώριμου και προσφιλούς προηγούμενου μας άρθρου,
και αποφασίζουμε να μιλήσουμε για ένα από τα «graphic novel» του εκδοτικού οίκου «Byzantine Tales». Επιλέγουμε συνειδητά να μιλήσουμε για το: «1821: Η Αρχή Της Επανάστασης» (2021).
Αν μπορούμε να βρούμε μία αιτία, ένα πρόσχημα που να δικαιολογεί την επιλογή
μας, αυτό είναι το καινούργιο έργο
βιογραφίας του Γιάννη Σμαραγδή με τίτλο: «Καποδίστριας» (2025). Πάμε να
δούμε με ποιον τρόπο απεικονίστηκε ίσως
η πιο σημαντική πτυχή της ελληνικής επανάστασης, η «αρχή» της!
Υπόθεση;
Βρισκόμαστε
στο Τερεζίενσταντ της Αυστρίας κατά το έτος 1827. Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, βαριά άρρωστος από την άδικη παραμονή, φυλάκιση
του σε αυστριακές φυλακές, αποπειράται να γράψει όλα όσα πέρασε κατά την αρχή
της δεκαετίας, που ανέλαβε την έναρξη του απελευθερωτικού αγώνα στις ηγεμονίες
της Μολδοβλαχίας. Η ασθένεια και τα τραύματα του από τις αλλεπάλληλες μάχες
επιβάλουν τη θέληση τους στο τσακισμένο του κορμί. Αποφασίζει να διηγηθεί τα γεγονότα, στον φίλο του και συναγωνιστή
Γεώργιο Λασσάνη. Θα του εκμυστηρευτεί την πορεία της οικογένεια του στην Οθωμανική αυτοκρατορία, τη φυγή τους
στην τσαρική Ρωσία, τις μάχες του
στους Ναπολεόντειους πολέμους και
τέλος τη συνδρομή του στην οργάνωση της ελληνικής επανάστασης και του Ιερού Λόχου. Μέσα σε ένα κλίμα, αμόλευτης αγάπης και πίστης στο ιδανικό της
ελευθερίας της πατρίδας του, ο Υψηλάντης θα αφήσει πίσω του αξιώματα και προνόμια
και θα βρεθεί σε εχθρική γη να αντιμάχεται πολλαπλούς εχθρούς σε εξίσου
πολλαπλά μέτωπα.
«Η πένα της σχεδιάστριας»:
Για
άλλη μία φορά, όπως και στο «1914-1922:
Το Χρονικό Της Μικρασιατικής Καταστροφής» επιστέφει στο σχέδιο η
ενσυναίσθητη προσέγγιση της Χρυσαυγής
Σακελλαροπούλου. Σε αντίθεση με το προαναφερθέν έργο, η προκείμενη περίπτωση ακολουθεί μία αλληλουχία αποχρώσεων που
ζωντανεύουν εμπρός του βλέμματος των αναγνωστών/στριών μία ολόκληρη εποχή.
Δίνεται ιδιαίτερη βάση σε θερμά
χρώματα, αλλά και ψυχρά, τα οποία
κρίνονται ιδανικά για την εκάστοτε συνθήκη.
Η πραγματικότητα στην Αυστρία και
κατά το τέλος της ζωής του σπουδαίου στρατηγού χρωματίζεται με ψυχρές
αποχρώσεις, οι οποίες
αναμειγνύονται μεταξύ τους και καταλήγουν σε μία βιολετί, μωβ διάθεση. Η μνήμη του,
εντούτοις καλύπτεται από θερμά χρώματα, με έντονες επιρροές από το πυρωμένο
κίτρινο και κόκκινο. Συμβολικά, η
σπίθα της ελπίδας για ελευθερία χρωματίζει κάθε πτυχή της ζωής του ήρωα.
Τέλος, η διάβασή του ποταμού Προύθου, και το σύνολο των μαχών του Ιερού Λόχου
αναλαμβάνουν ξανά ψυχρά χρώματα, προοικονομία
της κατάληξης.
Η διάταξη των κάδρων παρουσιάζει
την ίδια ζωηράδα, ενώ οι μορφές που απεικονίζονται φέρουν συναισθηματικό φόρτο,
λόγω της ιστορικότητας των φυσιογνωμιών.
Έχουμε την ευκαιρία να δούμε για πρώτη φορά σχέδια μεγάλων και κρίσιμων στιγμών
του «Αγώνα», άλλα και μία ματιά
στους αρχικούς σκοπούς της επανάστασης. Δε
λείπουν βέβαια και εικαστικές μεταφορές γνωστών έργων τέχνης, για να διατηρηθεί
το πλαίσιο καθολικότητας στο οποίο εντάσσεται το εν λόγω «graphic novel».
Σε αυτό το κομμάτι παρουσιάζεται και μία δόση αλλαγής και προσαρμογής, γεγονός που «ανεβάζει» τη συνολική ποιότητα
του βιβλίου.
«Η πένα του αφηγητή»:
Ομάδα
που εντυπωσιάζει και κερδίζει, δεν αλλάζει, με αποτέλεσμα ο Σπύρος Θεοχάρης να επιστρέφει στη συγγραφική επιμέλεια.
Η ιστορία είναι ευαίσθητη και πολυεπίπεδη, και με αυτό ακριβώς τον τρόπο
αντιμετωπίζεται. Επιλέγεται η γνώριμη τεχνική του «in medias res». Η ιστορία
μας αρχίζει στη μέση προς τέλος, για να εξιστορηθεί από την αρχή. Αυτό
μετατρέπει τον χαρακτήρα του Αλέξανδρου
Υψηλάντη απευθείας σε απόλυτο πρωταγωνιστή. Κυρίαρχος στην ιστορία και στην πλοκή δεν γίνεται να μην τον
ακολουθήσεις.
Δίνεται
ιδιαίτερη έμφαση στα πρώτα χρόνια της ζωής του, έτσι ώστε να γνωρίσουμε στην πράξη τον άνθρωπο πίσω από το σύμβολο,
αλλά και την τελική του θυσία. Δεν «αγιοποιείται» το πρόσωπο, αλλά τα κίνητρα του, πράγμα που στερεί
τους πιθανούς πολέμιους του έργου από επιχειρήματα. Ρίχνεται φως σε πτυχές που δεν κολακεύουν, όπως είναι η διαδοχικές
εσωτερικές και συμμαχικές προδοσίες. Η ιστορία εναλλάσσεται ανάμεσα στα
είδη, και σε σημεία γίνεται ένα «noir»
του 19ου αιώνα.
Τέλος,
ο κύριος Θεοχάρης παραμένει πιστός στην
πεπατημένη του και ανασύρει επιστολές και ύμνους, με τους οποίους κοσμεί
«εγκυκλοπαιδικά» την ιστορία του. Δε μένει μονάχα εκεί, οι τελευταίες
σελίδες αφιερώνονται σε έναν επιχειρηματικό λόγο, αναφορικά με την αξία της συνδρομής του Αλέξανδρου Υψηλάντη στον
συνολικό αγώνα. Καταρρίπτονται οι «μύθοι», που σπιλώνουν τη φήμη του και υπογραμμίζεται η συνεισφορά της οικογένειας
Υψηλάντη συνολικά στον «Αγώνα». Συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι η πρώτη μάχη
της επανάστασης δόθηκε από τον Αλέξανδρο,
ενώ η τελευταία από τον αδελφό του, Δημήτριο.
«Λίγο πριν την τελευταία σελίδα»:
Κλείνοντας,
«το graphic
novel» αποτελεί άλλη
μία εξαίρετη δουλειά από τον αγαπημένο εκδοτικό οίκο του «Byzantine Tales».
Το μεράκι και η επιμονή στη λεπτομέρεια λειτουργούν καταλυτικά ως προς το άρτιο
αποτέλεσμα. Επιλέχθηκε από την ελληνική
κοινωνία συνειδητά ή ασυνείδητα να δίνεται μεγαλύτερο βάρος στην επανάσταση που
συντελέστηκε στην κυρίως Ελλάδα, στη Ρούμελη και τον Μοριά. Αυτές όμως οι
περιοχές, που πρώτες γνώρισαν στο τέλος την ελευθερία τους, δεν ήταν παρά μόνο
σημεία σε έναν μεγάλο γεωγραφικό χώρο, που ζητούσε διακαώς την ελευθερία του. Η «Αρχή» μας δίνει το ιστορικό και πολιτικό
πλαίσιο της εποχής με τρόπο καθολικά αντιληπτό από το σύνολο των
αναγνωστών/τριών και μας συναρπάζει με τον τρόπο απεικόνισης των γεγονότων.
Ὡς πότε παλικάρια, νὰ ζοῦμε στὰ στενά,
μονάχοι σὰ λεοντάρια, σταῖς ράχαις στὰ βουνά;
Σπηλιαῖς νὰ κατοικοῦμε, νὰ βλέπωμεν κλαδιά,
νὰ φεύγωμ᾿ ἀπ᾿ τὸν κόσμον, γιὰ τὴν πικρὴ σκλαβιά;
Νὰ χάνωμεν ἀδέλφια, πατρίδα καὶ γονεῖς,
τοὺς φίλους, τὰ παιδιά μας, κι ὅλους τοὺς συγγενεῖς;
Καλλιῶναι μίας ὥρας ἐλεύθερη ζωή,
παρὰ σαράντα χρόνοι, σκλαβιὰ καὶ φυλακή.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Επ, μη ξεχνάς να σχολιάσειςςς