«Έγκλημα Στην Αρχαία Αγορά» της Κλωντ Μοσέ (1995): Το Βιβλίο που ενώνει την Αρχαία Ελλάδα με το Αστυνομικό Μυστήριο!
Έχουμε χρόνο για εισαγωγή;
Έπειτα
από κινηματογραφικές ταινίες, θεατρικές παραστάσεις, ήρθε ο καιρός να μιλήσουμε για ένα λογοτεχνικό βιβλίο, κρατώντας
την πρωταρχική μας υπόσχεση αναφορικά με το εύρος της κριτικής και του
σχολιασμού στο μικρό μας «μπλογκ». Ο λόγος λοιπόν για το βιβλίο της Κλωντ Μοσέ με τίτλο: «Έγκλημα Στην Αρχαία Αγορά» (1995). Πάμε
να δούμε με ποιον τρόπο συνδυάζονται δύο διαφορετικά λογοτεχνικά είδη και αν η μεταξύ τους σύνδεση μπορεί να επιφέρει
θετικά αποτελέσματα.
Υπόθεση;
Βρισκόμαστε
στην Αλεξάνδρεια τον 4ο αιώνα π.Χ. Ο ηλικιωμένος πια Αριστοκλής σε μία συνάντηση με δύο γνώριμους
προσφιλείς συνομηλίκους του αναπολεί τη νιότη του και θυμάται το παρελθόν.
Αρχίζει να αφηγείται μία ιστορία από τη νεαρή του ηλικία, τότε που η Αθήνα
διατηρούσε μία στοιχειώδη εξουσία, πριν η μακεδονική δυναστεία επιβληθεί στον
ελλαδικό χώρο. Θυμάται τον εξάδελφο του
Νικόστρατο να λαμβάνει ενεργή πολιτική συμμετοχή στα κοινά της πόλης και να
έρχεται σε δριμεία αντιπαράθεση με τους πολιτικούς του αντιπάλους. Όλα
αλλάζουν για τον Αριστοκλή, όταν ο εξάδελφος του βρίσκεται δολοφονημένος. Μέσα σε ένα κλίμα ενδελεχούς έρευνας,
απειλών, εκβιασμών, μυστικών και αποκαλύψεων, ο Αριστοκλής θα θυμηθεί τη
μεγαλύτερη μάχη που έδωσε στη ζωή του, για να προστατέψει το μέλλον που του
υποσχέθηκαν.
«Η πένα της συγγραφέως»:
Το
εν λόγω βιβλίο που εξετάζεται δεν έχει σχέση με τα υπόλοιπα του είδους ή των
ειδών που συνδυάζει. Αντιθέτως,
πρόκειται για την ανάγκη της ανάδειξης κάτι βαθύτερου και περίπλοκου, όπως η
ανάγνωση της αθηναϊκής Δημοκρατίας και κοινωνίας, μέσω κάτι βασικού και
γνώριμου, όπως η εξιχνίαση ενός εγκλήματος. Η αρχιτέκτονας πίσω από αυτό το
λογοτεχνικό οικοδόμημα είναι η Κλωντ
Μοσέ. Δίδαξε ως καθηγήτρια πανεπιστημίου στη Γαλλία και αφιέρωσε την έρευνα
της, αλλά και τη ζωή της στη μελέτη των προαναφερομένων. Θα έλεγε κανείς ότι δεν ενδιαφερόταν τόσο για το «επιφανειακό» του
ζητήματος, όπως ιστορικές μάχες και μεγαλόπρεπα κτίρια, τα οποία στέκονται
μέχρι και σήμερα, όσο για τη βαθύτερη
ουσία της Δημοκρατίας στην ίδια τη ζωή των πολιτών.
Αναφορικά
με το βιβλίο αυτό καθ’ αυτό, η σύλληψη,
σύνθεση και συγγραφή της ιδέας είναι αποτέλεσμα μίας ευγενούς πρόκλησης. Οι
ίδιοι της οι φοιτητές και φοιτήτριες «προκάλεσαν» την Μοσέ να γράψει ένα αστυνομικό μυθιστόρημα και να το τοποθετήσει
χρονολογικά κάπου στη διάρκεια της αθηναϊκής δημοκρατίας. Η λογοτέχνιδα εντούτοις επέλεξε συνειδητά μία ιστορική περίοδο, σύμφωνα
με την οποία η Δημοκρατία, αν και κραταιά σε γραφειοκρατικό επίπεδο,
κατευθύνεται με φθίνουσα πορεία προς τη δύση της.
Η
Κλωντ Μοσέ, βάσει της μακράς της εμπειρίας
στην εκπαίδευση, γνωρίζει πώς να στήσει το «διδακτικό της πλάνο» και να εξηγήσει δύσκολες έννοιες και νοήματα. Η γραφή της είναι κατανοητή και ξεκάθαρη,
δίχως να χάνει τη λογοτεχνική της αίγλη. Κάθε κεφάλαιο στηρίζεται σε ένα
τριπλό άξονα. Η κυρίως πλοκή
προχωράει με πρόοδο, οι αναγνώστες/τριες έρχονται σε επαφή με την αθηναϊκή κοινωνία, ενώ γίνονται αναφορές σε ιστορικά
πρόσωπα και γεγονότα, και ολοκληρώνει με μία συγκέντρωση όλων των στοιχείων που είναι πλέον γνωστά.
Το πιο σημαντικό και συνάμα έντιμο από
τη μεριά της Μοσέ είναι ότι δεν κρύβει τις πηγές που την ενέπνευσαν. Η παράλληλη με την κυρίως πλοκή ιστορία που
βασανίζει τον κύριο πρωταγωνιστή, είναι
επηρεασμένη σε μεγάλο βαθμό από σάτιρα της εποχής, η οποία μπορεί να μη
διασώζεται ολόκληρη, αλλά σχολιάζει καυστικά το μέλλον μίας οικογένειας και της
περιουσίας της σε περίπτωση θανάτου του αρσενικού αυτής. Οι περιγραφές της από την άλλη του Πειραιά είναι σχεδόν άμεσες, καθώς
δίνουν την πλήρη εικόνα του χάους του λιμανιού και τα παραδείγματα είναι πολλά.
Γίνονται αναλύσεις για τον τρόπο που λειτουργεί το δανειοληπτικό και εμπορικό
σύστημα. Ο κόσμος που ανοίγεται μέσα από
τις σελίδες, σε καλεί να τον γνωρίσεις και να τον εξερευνήσεις.
«Λίγο πριν την τελευταία σελίδα»:
Κλείνοντας,
αυτό το βιβλίο δε σε βρίσκει, το
βρίσκεις μέσα από την κατάλληλη αναζήτηση. Η ροή του είναι κάτι παραπάνω από
ικανοποιητική και λειτουργεί ως έναν βαθμό σαν μία έντυπη μορφή μηχανής του
χρόνου. Ο συνδυασμός δε με το αστυνομικό
μυστήριο πετυχαίνει στο έπακρο και δίνει μία αίσθηση νουάρ ανάμεσα στα αρχαία
μάρμαρα. Ελάχιστα βιβλία μπορούν να το καταφέρουν, και ακόμα λιγότερα να
διατηρήσουν μία διαχρονικά κλασική λογοτεχνική αισθητική. Η καθηγήτρια/συγγραφέας
έγραψε κι άλλα βιβλία στο πέρας της καριέρας της, περισσότερο θεωρητικά και
λιγότερο μυθιστορηματικά. Με το «Έγκλημα
Στην Αγορά» γίνεται η πρώτη «ανάλαφρη» επαφή με το έργο της.
Συγγραφέας: Κλωντ Μοσέ
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Επ, μη ξεχνάς να σχολιάσειςςς