«Ποκαχόντας» (1995): Το Κινούμενο Σχέδιο-Μανιφέστο Της Ομόνοιας!

Έχουμε χρόνο για εισαγωγή;

Θα ήταν σχεδόν αδύνατον να μη συνεχίσουμε το σύντομο μας αφιέρωμα στην περίοδο «Αναγέννησης» της εταιρείας παραγωγής της «Ντίσνεϊ». Στο προηγούμενο άρθρο αναφερθήκαμε στο αριστουργηματικό «Ο Βασιλιάς Των Λιονταριών» (The Lion King, 1994). Σε αυτή τη δημοσίευση θα μιλήσουμε για το έργο που μονοπωλούσε το ενδιαφέρον των συντελεστών της εταιρείας παραγωγής. Ο λόγος για την ταινία με τίτλο: «Ποκαχόντας» (Pocahontas, 1995). Πάμε να δούμε με ποιόν τρόπο μεταφέρθηκε η αληθινή ιστορία της ιθαγενούς Ποκαχόντας!

Πλοκή;

Βρισκόμαστε στη σημερινή Βιρτζίνια των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής στις αρχές του 17ου αιώνα. Άποικοι από τη Μεγάλη Βρετανία έχουν ταξιδέψει για να βρουν μία νέα γη, την οποία θα εκμεταλλευθούν προς όφελος τους. Ανάμεσα τους βρίσκεται και ο γενναίος λοχαγός Τζον Σμιθ. Το μέρος όμως δεν είναι ακατοίκητο, καθώς είναι το σπίτι των Ινδιάνων Ποουχάταν. Σε αυτή τη φυλή μεγαλώνει η νεαρή Ποκαχόντας, που είναι πλήρως εναρμονισμένη με τη φύση και βλέπει τα πράγματα με τον τρόπο που αρμόζει και μέλλει να τα βλέπουν όλοι οι άνθρωποι. Οι άποικοι υπό τις διαταγές του αδίστακτου κυβερνήτη Ράντκλιφ αρχίζουν να καταστρέφουν το περιβάλλον γύρω τους αναζητώντας χρυσό. Η μοίρα θα φέρει την Ποκαχόντας και τον Σμιθ να γνωριστούν και να συμφιλιωθούν, ενώ οι άνθρωποι τους ετοιμάζονται για μία άνευ προηγουμένου σύγκρουση. Μέσα σε ένα κλίμα ανησυχίας για το ξένο, γοητείας του εξωτικού και πολεμικής σύρραξης, η Ποκαχόντας θα αποπειραθεί να ενώσει δύο αντιφατικούς κόσμους.

«Στην καρέκλα του σκηνοθέτη»:

Για άλλη μία φορά, όπως είθισται με την παραγωγή φίλμ κινουμένων σχεδίων, δύο δημιουργοί μοιράζονται τη βαριά θέση ευθύνης της μεταφοράς της ιστορίας από το σενάριο στην ασημένια οθόνη. Αυτοί δεν ήταν άλλοι από τους Μάικ Γκάμπριελ και Έρικ Γκόλντμπεργκ. Οι δύο καλλιτέχνες, αν και είχαν ασχοληθεί με το σχέδιο χαρακτήρων σε άλλα έργα, δεν είχαν αναλάβει επίσημα καθήκοντα σκηνοθέτη. Η «Ντίσνεϊ» εντούτοις διατηρώντας τους στο ανθρώπινο της δυναμικό τους εμπιστεύθηκε το μεγάλο της πρότζεκτ, την ταινία που θα τις χάριζε το πολυπόθητο βραβείο Όσκαρ στην κατηγορία «Καλύτερη Ταινία».

Αυτός είναι και ο λόγος που το φίλμ «Ο Βασιλιάς Των Λιονταριών» (1994) αφέθηκε στη δημιουργική τύχη των κοινωνών του, ενώ η «Ποκαχόντας» περιήλθε σε στενό έλεγχο. Ο διευθυντής παραγωγής, Τζέφρι Κάτζενμπεργκ, πίεζε διαρκώς για την απόδοση μία ενήλικης ιστορίας, με βαθιά καθολικά και οικουμενικά μηνύματα, όπως η ισότητα των φύλων, αποδοχής του διαφορετικού/ξένου, προστασία του περιβάλλοντος. Μαζί με τους δύο σκηνοθέτες άντλησαν έμπνευση από το κλασικό «Όσα Παίρνει Ο Άνεμος» (Gone With The Wind, 1939), ενώ προσάρμοσαν τα αληθινά γεγονότα στο εύπεπτο καλούπι ενός παιδικού παραμυθιού.

Αναφορικά με την σκηνοθεσία αυτή καθ’ αυτή, οι δημιουργοί του έργου ήθελαν να υπογραμμίσουν τις διαφορές ανάμεσα στους λαούς μέσα από το χρώμα. Όταν γνωρίζουμε τους αποίκους, οι αποχρώσεις είναι ουδέτερες, μουντές, βιομηχανικές. Στον αντίποδα, όταν οι θεατές έρχονται σε επαφή με τους ιθαγενείς, τα κάδρα αποκτούν ζωή. Τα χρώματα είναι γλυκά, θερμά και φωτεινά, ενώ η εναλλαγή τους διαμορφώνει ένα ενδιαφέρον οπτικά πλαίσιο αντιθέσεων. Μεγάλο ρόλο διαδραματίζουν και τα μουσικά νούμερα, με ορισμένα από τα τραγούδια να γίνονται απευθείας κλασικά.

Αν και αυτά βοηθούν στη ροή του ρυθμού και διατηρούν τον τόνο σε μία ισορροπημένη αυξομείωση, κάπου σα να «κουράζουν». Ο Κάτζενμπεργκ διέκρινε αυτή την «αφηγηματική παύση» και δε δίστασε να επιβάλλει στους καλλιτέχνες να κόψουν ένα από τα τραγούδια του έργου. Αυτό μάλιστα βρισκόταν προς ο τέλος και ήταν ένα ντουέτο ανάμεσα στους πρωταγωνιστές. Βέβαια, ακολουθεί ένα εξωτερικό μοντάζ με την Ποκαχόντας να τρέχει να προλάβει την καταστροφή και το κομμάτι «Savages» που προσδιορίζει τις εκατέρωθεν αντίπαλες πλευρές.

«Στο μικρόφωνο των ηθοποιών»:

Σε αντίθεση με τον «Βασιλιά Των Λιονταριών», η ελληνική συμμετοχή δεν άφησε εποχή, για αυτό θα εστιάσουμε στη διεθνή, με αναφορά στην εγχώρια.

Στον ρόλο της πρωταγωνίστριας «Ποκαχόντας» βρίσκουμε την Αϊρίν Μπεντάρντ, μία ερμηνεύτρια με ινδιάνικες ρίζες. Η φιλμογραφία της είναι γεμάτη με ρόλους ιθαγενών, και δε θα μπορούσε να δώσει κάποια άλλη ηθοποιός την χροιά της φωνής και να διατηρηθεί το αποτέλεσμα που πήραμε σαν κοινό. Είναι δυναμική και φέρνει αυτό ακριβώς που χρειάζεται ο χαρακτήρας για να αναπτυχθεί. Η αληθινή Ποκαχόντας γεννήθηκε περίπου το 1695, με το φιλμ να είναι αφιερωμένο σε αυτή και να κυκλοφορεί 300 χρόνια μετά.

Η ελληνική συμμετοχή εμπιστεύθηκε μία γνώριμη πλέον για εμάς ηθοποιό, την Αλεξάνδρα Παυλίδου, στο άκουσμα της οποίας ο ρόλος αποκτά πραγματική υπόσταση και ψυχή.

Ο χαρακτήρας του «Τζον Σμιθ» μεταφέρεται από τον «γίγαντα» τότε του Χόλυγουντ, Μελ Γκίμπσον. Η επιρροή του στον ήρωα είναι τέτοια, που οι σχεδιαστές αντέγραψαν ορισμένα χαρακτηριστικά του ερμηνευτή, όπως οι κινήσεις του σαγονιού και των χεριών του, και τα προσέθεσαν στον «Σμιθ».

Cut! It’s a wrap:

Κλείνοντας, η «Ποκαχόντας» δεν είχε την απήχηση που ανέμεναν οι συντελεστές της, εντούτοις έγινε με τη σειρά της πηγή έμπνευσης. Κάθε φορά που γίνεται λόγος για ένα έργο που πραγματεύεται ιστορίες με ιθαγενείς, η «Ποκαχόντας» είναι η πρώτη ταινία με την οποία συγκρίνεται. Ο Τζέφρι Κάτζενμπεργκ απολύθηκε πριν ολοκληρωθεί το φίλμ και ως αντίποινα ίδρυσε την εταιρεία παραγωγής «DreamWorks», η οποία αποτέλεσε τον κύριο αντίπαλο της «Disney» τα χρόνια που ακολούθησαν.

Θα έβαζα με σχετική ικανοποίηση ένα 8,5/10 σε κλίμακα μέτρησης «αυτά μου αρέσουν».

Διάρκεια: 1 ώρα και 21 λεπτά

Είδος: Κινούμενο σχέδιο

Σκηνοθεσία: Μάικ Γκάμπριελ και Έρικ Γκόλντμπεργκ

Πρωταγωνιστές: Αϊρίν Μπένταρντ, Μελ Γκίμπσον, Λίντα Χαντ, Μπίλι Κόνολλι, Αλεξάνδρα Παυλίδου

#ΓιώργοςΤοκμακίδης #GiorgosTokmakidis #Blog #WritersOfTheDigitalRoundtable #Writehood #Άποψη #Κριτική #Θέατρο #MikeGabriel #EricGoldberg #Pocahontas #Ποκαχόντας #ΚινούμενοΣχέρδιο #Έπος #IreneBedard #MelGibson #ΑλεξάνδραΠαυλίδου