«Εκείνο Το Καλοκαίρι» (1971) και η Δύναμη της Μνήμης!

Έχουμε χρόνο για εισαγωγή;

Αν και η θερινή περίοδος απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο, εμείς σχεδόν πεισματικά αρνούμαστε να αφήσουμε το θέρος να αναχωρήσει. Με τα προηγούμενα μας άρθρα να αναφέρονται σε κινηματογραφικά έργα της δεκαετίας του ’60, αποφασίζουμε να συνεχίσουμε στην επόμενη δεκαετία, αυτή του ’70. Ο λόγος για την ελληνικής παραγωγής ταινία με τίτλο: «Εκείνο Το Καλοκαίρι» (1971). Πάμε να δούμε με ποιον τρόπο ένα ελληνικό φίλμ εξυμνεί τα όνειρα των θερινών νυκτών.

Πλοκή;

Βρισκόμαστε στην Αθηναϊκή Ριβιέρα, στα νότια προάστια της Αττικής στις αρχές της δεκαετίας του ’70. Ο Πέτρος και η Κλεοπάτρα, ένα εύπορο ζευγάρι εν διαστάσει επανενώνεται με την επιστροφή του πρώτου στην Ελλάδα. Ο σκοπός του ταξιδιού του όμως είναι η διευθέτηση των διαδικαστικών του διαζυγίου. Η Κλεοπάτρα από την άλλη αναλογίζεται την ακύρωση του διαζυγίου και την πραγματική επανασύνδεση της οικογένειας τους. Ενθαρρύνει τη μικρή της κόρη, Τζένη, να γνωρίσει τον πατέρα της και να περάσουν ποιοτικό χρόνο μαζί. Οι κοινές τους μνήμες από τα καλοκαίρια που πέρασαν μαζί, από την γνωριμία τους, μέχρι και τον ερχομό της κόρη τους, θα τους θυμίσουν την αξία της αγάπης τους. Μέσα σε ένα κλίμα αντιπαράθεσης, μνήμης, συγχώρεσης, ο Πέτρος και η Κλεοπάτρα θα έρθουν αντιμέτωποι με το αναπόφευκτο, ζώντας για τελευταία φορά… εκείνο το καλοκαίρι.

«Στην καρέκλα του σκηνοθέτη»:

Η ιστορία πίσω από την παραγωγή του έργου έχει μεγάλο ενδιαφέρον. Έναν χρόνο πριν την κυκλοφορία της ταινίας, οι εισπράξεις ενός αμερικάνικου φίλμ με τίτλο: «Ιστορία Αγάπης» (Love Story, 1970) εκτινάχθηκαν, δίνοντας το σήμα για κέρδος στο κινηματογραφικό μελόδραμα. Ο Κλέαρχος Κονιτσιώτης διέκρινε αυτό το κενό στην εγχώρια κινηματογραφική παραγωγή και βάλθηκε να το καλύψει. Προσέλαβε τον δημιουργό Βασίλη Γεωργιάδη, ο οποίος είχε αποδείξει πολλάκις την αξία του μέσα από αριστουργηματικά έργα διεθνών προδιαγραφών, όπως «Τα Κόκκινα Φανάρια» (1963) και «Το Χώμα Βάφτηκε Κόκκινο» (1965).

Ο καλλιτέχνης ανέλαβε να σκηνοθετήσει το σενάριο του παραγωγού του και να αναδείξει τη μαγεία του ελληνικού καλοκαιριού, ιδίως τη δύναμη και τη σημασία της θύμησης του. Πράγματι, αν και η κεντρική ιδέα πίσω από την ταινία είναι εντελώς κοινότυπη, τόσο για τα μέτρα της περιόδου, όσο και της σύγχρονης εποχής, η ατμόσφαιρα της είναι αξεπέραστη. Ο Γεωργιάδης δεν προσεγγίζει την σκηνοθεσία με την αντίστοιχη πεπατημένη της εποχής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’70, το ελληνικό κοινό έχει ανάγκη από αλλαγή. Δεν βρίσκεται κεκλεισμένος σε ένα σετ, αλλά βγαίνει έξω από το στούντιο, εκεί που υφίσταται το καλοκαίρι στην πράξη.

Τοποθετεί κάμερα και πρωταγωνιστές σε παραλίες, όπως αυτή της Βουλιαγμένης και του Καβουριού. Για τις ανάγκες ορισμένων σκηνών, η παραγωγή μεταφέρθηκε στον κορινθιακό κόλπο και δε τη Μαυρολίμνη Κορινθίας. Η περιοχή ήταν απομονωμένη, το ιδανικό μέρος για να αναδειχθεί τόσο η αθωότητα και η ανεμελιά ενός θερινού ειδυλλίου, όσο και η απομόνωση του ζευγαριού, όταν είναι χωριστά. Ο σκηνοθέτης αρέσκεται σε μακρινά κάδρα και κινηματογράφηση, με απώτερο σκοπό να δείξει την αδυναμία των ηρώων του, όταν αυτοί αποφασίζουν να είναι μόνοι τους. Δε λείπουν εντούτοις και τα άμεσα κοντινά που απεικονίζουν το αντίθετο.

Ο ρυθμός του φίλμ είναι γρήγορος. Δεν στηρίζεται αποκλειστικά στον χρόνο δράσης, αλλά στην ανάμνηση του παρελθόντος. Οι σεκάνς που ανήκουν σε αυτό, διαθέτουν την ιδιότητα να είναι εμβόλιμες στην κυρίως πλοκή ανανεώνοντας τη συνολική ροή. Ο τόνος είναι ανάλαφρος λόγω ατμόσφαιρας και όχι περιεχομένου. Διαταράσσεται εξαιτίας του «αναπόφευκτου», αλλά διατηρείται σε γενικές γραμμές ως και το τέλος, το οποίο παρουσιάζεται απότομα. Το ανεπανάληπτο μουσικό θέμα του Γιάννη Σπανού ενισχύει την προαναφερθείσα εξισορρόπηση και αυτοανακηρύσσεται «ύμνος του καλοκαιριού». Ο Βασίλης Γεωργίαδης φαίνεται μέσα από το έργο του να κάνει ένα σχόλιο για τον ίδιο τον ελληνικό κινηματογράφο, τη ρομαντική του θύμηση, αλλά και την περίοδο μεταβολής του.

«Στην παραλία των ηθοποιών»:

Πρωταγωνιστές της ταινίας είναι η Έλενα Ναθαναήλ στον ρόλο της «Κλεοπάτρας» και ο Λάκης Κομνηνός ως «Πέτρος». Το δίδυμο έχει μία απίστευτη δυναμική, η οποία, αν και δεν είχε ανταπόκριση στην πραγματικότητα, εντυπώνεται με πιστότητα στον φακό. Η ανάπτυξη των χαρακτήρων τους κινείται παράλληλα και αντίστροφα. Με την επιλογή να χωριστεί το φίλμ σε δύο χρόνους, παρόν και παρελθόν, η σχέση τους εξελίσσεται σε δύο ξεχωριστούς ρυθμούς.

Η Ναθαναήλ διέθετε ένα πανίσχυρο -με κινηματογραφικούς όρους- βλέμμα, το οποίο γνώριζε να χειρίζεται άψογα, με τρόπο που φαντάζει ως «εξουσιασμός» του ίδιου του φακού της κάμερας. Αποτέλεσε το απόλυτο είδωλο της μόδας, καθώς επηρέασε με το στυλ σύσσωμο τον γυναικείο πληθυσμό της χώρας που επιθύμησε να της μοιάσει.

Ο Κομνηνός εισάγεται ως συμπρωταγωνιστής και σιγά σιγά έρχεται στο ίδιο επίπεδο με την Έλενα Ναθαναήλ. Αφήνει για λίγο τη συμμετοχή του στα ιστορικά δράματα και εκμοντερνίζει την ερμηνεία του, που αποπνέει κοσμοπολιτισμό. Κατά κάποιο τρόπο η εντιμότητα και ο σεβασμός του προς τη συμπρωταγωνίστρια του, αλλά και την παραγωγή οδήγησε σε μία παρεξήγηση μαζί της.

Η Ναθαναήλ, ως λάτρης της ταχύτητας, του είχε ζητήσει να την πάει βόλτα με τη μηχανή του, αλλά εκείνος αρνήθηκε για να αποφευχθεί πιθανός τραυματισμός. Η πρώτη θεώρησε ότι την αγνοεί και την περιφρονεί. Μετά από χρόνια, η παρεξήγηση λύθηκε και οι δύο τους παρέμειναν καλοί φίλοι μέχρι τον θάνατο της.

Cut! Αυτό ήταν για σήμερα, παιδιά:

Κλείνοντας, δε θα μπορούσε να λείπει από αυτή την ιδιόμορφη μας λίστα ένα έργο ελληνικής παραγωγής, καθώς, αν η χώρα μας είναι γνωστή για κάτι πέρα από την θρυλική της ιστορία και τον αξεπέραστο της πολιτισμό, αυτό είναι το καλοκαίρι της. Μία περίοδο που άνθρωποι από κάθε γωνιά της Γης επιλέγουν να επισκεφτούν. Η ταινία μας θυμίζει, πως όταν έρθουν τα δύσκολα, η δύναμη της ανάμνησης και δε μίας αντίστοιχης που διαμορφώθηκε το καλοκαίρι, θα αποτελέσει συντροφιά.

Θα έβαζα με σεβασμό στη μνήμη 7,5/10 σε κλίμακα μέτρησης «αυτά μου αρέσουν».

Διάρκεια: 1 ώρα και 19 λεπτά

Είδος: Κοινωνικό Δράμα

Σκηνοθέτης: Βασίλης Γεωργιάδης

Πρωταγωνιστές: Έλενα Ναθαναήλ και Λάκης Κομνηνός

#ΓιώργοςΤοκμακίδης #GiorgosTokmakidis #Blog #ΣυγγραφείςΤηςΨηφιακήςΤραπέζης #WritersOfTheDigitalRoundtable #Writehood #Άποψη #Κριτική #Κινηματογράφος #Θέατρο #Τηλεόραση #ΒασίληςΓεωργιάδης #ΕκείνοΤοΚαλοκαίρι #ΚοινωνικόΔράμα #Έλενα Ναθαναήλ #ΛάκηςΚομνηνός