«Kagemusha: Ο Ίσκιος Του Πολεμιστή» (1980): Όταν οι Μαθητές έσωσαν την Ταινία του Δασκάλου τους!

Έχουμε χρόνο για εισαγωγή;

Αν και το τρέχον μας αφιέρωμα δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, αποφασίζουμε να αφιερώσουμε αυτό το άρθρο στο κινηματογραφικό έργο που ανέστησε την καριέρα του δημιουργού Ακίρα Κουροσάβα. Ο λόγος για την αμερικανο-ιαπωνικής συμπαραγωγής ταινία με τίτλο: «Kagemusha: Ο Ίσκιος Του Πολεμιστή» (Kagemusha: The Shadow Warrior, 1980). Πάμε να δούμε με ποιον τρόπο επέστρεψε ο «σαμουράι» του σινεμά στα κινηματογραφικά δρώμενα και πως τον στήριξαν οι πνευματικοί του μαθητές, Τζόρτζ Λούκας και Φράνσις Φορντ Κόπολα.

Πλοκή;

Βρισκόμαστε στη φεουδαρχική Ιαπωνία κατά τα μέσα του 16^ου αιώνα. Ο πολέμαρχος Τακέντα Σίνγκεν τραυματίζεται σοβαρά κατά την πολιορκία ενός κάστρου και πεθαίνει. Οι σύμβουλοί του γνωρίζοντας, ότι δίχως τη δυναμική του παρουσία, θα είναι εύκολος στόχος για τις υπόλοιπες φατρίες, αποφασίζουν να αποκρύψουν τον θάνατο του αφέντη τους και να χρησιμοποιήσουν έναν «kagemusha», δηλαδή σωσία. Ο άνδρας που προσλαμβάνουν είναι ένας φτωχός κλέφτης, που καλείται να υποκριθεί τον μεγάλο άρχοντα ηγέτη. Δε θα αργήσει να μετατραπεί σε μία ιδιόμορφη σκιά του πολέμαρχου, πείθοντας μέχρι και τον ίδιο του τον εαυτό πως είναι ο Τακέντα Σίνγκεν. Μέσα σε ένα κλίμα εμφύλιας σύρραξης, εγωιστικών συμφερόντων, κρίσης ταυτότητας και μεταβολής της εποχής, ο σωσίας θα απομείνει πιστός στον ρόλο του ως το τέλος.

«Στην καρέκλα του σκηνοθέτη»:

Για να κατανοήσουμε τη δημιουργία αυτού του φίλμ, οφείλουμε να κοιτάξουμε σε μία σειρά γεγονότων πριν την παραγωγή του. Ο καλλιτέχνης Ακίρα Κουροσάβα, που είχε υπηρετήσει με αφοσίωση και επαγγελματισμό την ιαπωνική κινηματογραφική σκηνή κατά τις δεκαετίες του ’50 και του ’60, βρέθηκε σε καλλιτεχνική κρίση τα χρόνια που ακολούθησαν. Μία εισπρακτική αποτυχία και μία ακύρωση συνεργασίας με αμερικανικούς κινηματογραφικούς κολοσσούς ήταν αρκετές, για να ρίξουν τον σκηνοθέτη σε δυσμένεια, κατάθλιψη και τελικώς στο ενδεχόμενο αυτοκτονίας.

Το έργο του, εντούτοις είχε επηρεάσει υπερειρηνικά τη νέα γενιά των αμερικανών δημιουργών. Ένας από αυτούς ήταν και ο Τζόρτζ Λούκας, ο οποίος βάσισε την πλοκή του πρώτου έργου του «Πολέμου Των Άστρων» στην αντίστοιχη της ταινίας του Κουροσάβα. Μαθαίνοντας την τύχη του αγαπημένου του καλλιτέχνη, ο Λούκας αποφάσισε να στηρίξει το νέο πρότζεκτ του Ακίρα Κουροσάβα, πείθοντας τον μέντορα του, Φράνσις Φορντ Κόπολα και τους παραγωγούς της εταιρείας «20^th Fox Century». Η τελευταία επικοινώνησε με την εταιρεία «Toho Co. Ltd.», προκειμένου να μοιραστούν τα έξοδα της παραγωγής.

Το πράσινο φως δόθηκε, και άρχισε επιτέλους η παραγωγή του φίλμ. Ο σκηνοθέτης για τη γενικότερη αισθητική και την τελική εικόνα του έργου του βασίστηκε σε μία σειρά από προσωπικές του ζωγραφιές. Όλο εκείνο το διάστημα που δοκίμαζε να βρει χρηματοδότηση με τις δικές του δυνάμεις, εργαζόταν στο κομμάτι της σχεδίασης «storyboards». Όταν ήρθε πια η στιγμή, η προεργασία ήταν έτοιμη και η μεταφορά της χαρίζει μία σειρά ίσως από των πιο όμορφων κάδρων του σινεμά μέχρι εκείνη τη στιγμή.

Επηρεάζεται έντονα από το παραδοσιακό ιαπωνικό θέατρο «Καμπούκι», αλλά και τις παραστάσεις «Νο». Μάλιστα, δε διστάζει να ενσωματώσει μία σκηνή, στην οποία οι ήρωες του παρακολουθούν την προαναφερθείσα παράσταση. Βέβαια, η επιρροή του καταλήγει στην κινηματογράφηση και το στήσιμο. Η κίνηση της κάμερας του είναι αμιγώς απούσα. Οι χαρακτήρες του στέκονται σχεδόν θεατρικά εμπρός του φακού της κάμερας και επικοινωνούν τον διάλογο. Οι σεκάνς δράσης καλύπτονται κατά την έναρξη τους στην ολότητα τους, με την κάμερα να τις εγκαταλείπει στη συνέχεια και να εστιάζει σε πρόσωπα και αντιδράσεις.

Αυτά έχουν ως αποτέλεσμα να παραδοθεί μία ταινία με αργό ρυθμό, ο οποίος δε χάνει τη μεθοδικότητα του, ενώ μία από τις σκηνές παραδίδεται στον άκρατο εξπρεσιονισμό. Αυτή δεν είναι άλλη από τη σεκάνς του ονείρου που αποδίδεται σε αργή κίνηση και λειτουργεί με τρόπο προφητικό για την ιστορία. Ο τόνος διατηρείται σοβαρός, με τον πρωταγωνιστή να τον ξελαφρώνει σύμφωνα πάντοτε με τις επιταγές του σεναρίου. Στον επίλογο υπογραμμίζεται το αντιπολεμικό σχόλιο του σκηνοθέτη με τον πιο ηχηρό τρόπο.

«Στο σετ των ηθοποιών»:

Στον πρωταγωνιστικό ρόλο συναντάμε τον Τατσούγια Νακαντάι ως «Σίνγκεν», αλλά και ως «Kagemusha». Ο ερμηνευτής δεν αποτέλεσε την πρώτη επιλογή, αν και είχε συνεργαστεί με τον Ακίρα Κουροσάβα με μικρές συμμετοχές σε προηγούμενα φίλμ. Στην αρχή επιλέχθηκε ο Σιντάρο Κάτσου, διάσημος ηθοποιός της εποχής, ο οποίος όμως απολύθηκε λόγω δεσποτικής συμπεριφοράς. Ο Νακαντάι από την άλλη έφερε μία δραματική βαρύτητα στον ρόλο του, πλήρως εναρμονισμένη με το όραμα του σκηνοθέτη του.

Μάλιστα, στην εναρκτήρια εξάλεπτη σεκάνς, ο Κουροσάβα, με τη χρήση μοντάζ, βάζει τον ίδιο ηθοποιό να εμφανίζεται στους δύο διαφορετικούς του ρόλους εντός κάδρου. Με αυτό τον σκηνοθετικό ελιγμό, δίνει στον πρωταγωνιστή την ευκαιρία να επικοινωνήσει τη διαφορετικότητα των δύο ηρώων ακριβώς την ίδια στιγμή από την αρχή.

Όσοι ηθοποιοί τον πλαισιώνουν είναι εξίσου καλοί, με τους Τσουτόμου Γιαμαζάκι στον ρόλο του «Νομπουκάντο», αδελφού του Σίνγκεν και τον Χιντέτζι Οτάκι στον ρόλο του «Γιαμαγκάτα», υπασπιστή της φωτιάς, να ξεχωρίζουν.

カット! お疲れ様でした:

Κλείνοντας, το έργο «Kagemusha» έκανε τρομερή εισπρακτική επιτυχία τόσο στην Ιαπωνία, όσο και τον υπόλοιπο κόσμο, λαμβάνοντας την τιμή δύο υποψηφιοτήτων για τα βραβεία όσκαρ και κερδίζοντας τις Κάννες. Η τιμή, υπόληψη και η φήμη του Ακίρα Κουροσάβα αποκαταστάθηκαν και άνοιξε ο δρόμος για την τελευταία του ταινία με μονολεκτικό τίτλο: «Ran» (1985).

Θα έβαζα με σεβασμό 8,5/10 σε κλίμακα μέτρησης «αυτά μου αρέσουν»

Διάρκεια: 3 ώρες

Είδος: Πολεμικό Δράμα

Σκηνοθεσία: Ακίρα Κουροσάβα

Πρωταγωνιστές: Τατσούγια Νακαντάι, Τσουτόμου Γιαμαζάκι, Χιντέτζι Οτάκι

#ΓιώργοςΤοκμακίδης #GiorgosTokmakidis #Blog #ΣυγγραφείςΤηςΨηφιακήςΤραπέζης #WritersOfTheDigitalRoundtable #Writehood #Άποψη #Κριτική #Κινηματογράφος #Θέατρο #Λογοτεχνία #AkiraKurosawa #Kagemusha #War #EpicDrama #TatsuyaNakadai #TsutomuYamazaki